NĂM LINH MỤC

Linh mục, Người là ai?

Ví như Tôn Tẩn đã nói răng: “Tri kỹ tri bỉ, bách chiến bách thắng” (Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng), thì linh mục chúng ta, trong cuộc chiến đấu vật lộn với đời, chúng ta cần phải biết chính mình.

Hôm nay, xin nói về vấn đề: “Linh mục, người là ai?”

Để đào tạo linh mục, Giáo Hội phải tốn bao nhiêu công sức và thời gian. Chúng ta là người trong cuộc, nhiều khi gần quá hóa quen, nên ít khi đặt lại vấn đề, ít khi xét lại để thấy căn tính của mình. Hôm nay trong những ngày phòng ngắn ngủi này, chúng ta hãy dành một ít phút để suy gẫm về chính mình, rà soát lại xem thế nào là linh mục đích thực, và chúng ta đã sống thiên chức linh mục ấy thế nào.

Vậy, linh mục, người là ai?

Hình ảnh của linh mục rất đa dạng nơi cảm nghĩ của dân chúng. Cách đây ba bốn mươi năm, linh mục là người dâng thánh lễ, cử hành các Bí tích, giảng dạy đức tin, luân lý, Kinh Thánh, là con người của Giáo Hội, độc thân, xa lìa thế gian, mặc áo dòng đen, một viên chức có quyền thế, một nhà quý phái có bàn tay trắng. Nhưng gần đây hơn, danh từ linh mục gợi lên trong trí óc người ta, hình ảnh của một người bạn nghèo, có bàn tay chai cứng, đấu tranh cho hòa bình, cho độc lập, cho tự do, tham gia chính trị, vận động yêu nước, chống tham nhũng…

Những ý tưởng chồng chất ngổn ngang, có khi mâu thuẫn và hời hợt như người ta móc đầy áo đủ loại trên một cái móc áo. Chúng ta hãy bắt đầu cởi bỏ những gì gán cho linh mục và chỉ giữ lại thực chất của linh mục, được truyền thống giới thiệu bắt đầu từ Chúa Giêsu cho đến các linh mục ngày nay.

Đã từ lâu, các nhà thần học, vì muốn truy tìm chính xác, đã tháo gỡ guồng máy Giáo Hội ra và đã định vị từng bộ phận. Do đó, họ đưa Đức Giáo Hoàng ra khỏi Giám mục đoàn, Giám mục ra khỏi linh mục đơn giản, tu sĩ ra khỏi những người được rửa tội, linh mục khỏi giáo dân, Đức Nữ Đồng Trinh khỏi các thánh khác và khỏi Hội Thánh chung chung, bảy phép Bí tích ra khỏi những động tác Bí tích của Hội Thánh. Tháo rời như vậy để hiểu rõ hơn từng bộ phận một.

Giờ đây, có chiều hướng đổi ngược. Các nghị phụ Công Đồng Vatican II cũng như các nhà thần học mới, ráp lại, đặt các bộ phận vào trong toàn khối. Họ đặt Đức Giáo Hoàng trong Giám mục đoàn và trong Hội Thánh (Phêrô tuy đứng đầu, nhưng cũng là một trong nhóm 12 và nhóm 12 cũng là toàn thể dân Chúa), đặt linh mục trong cộng đoàn tín hữu, đặt đời sống tu trì trong đời sống những người được rửa tội, đặt các Bí tích trong Hội Thánh và Hội Thánh được coi là Bí tích Mẹ, đặt Đức Trinh Nữ Maria vào Mầu nhiệm Chúa Kitô và Hội Thánh Người.

Đặc biệt đối với các linh mục, sự biến cải hiện thời của lịch sử, liên kết với nền thần học mới, đưa linh mục trở về hàng ngũ thực sự của mình. Ngày nay, linh mục có uy tín và thế giá, không phải chỉ vì ông được thụ phong linh mục, có chức thánh, mà quan trọng là do đời sống tông đồ và mục vụ của mình. Bởi lẽ, xưa kia người ta coi linh mục là người thông biết mọi sự. Ngày nay, cùng với sự phổ thông văn hóa, linh mục không còn là người duy nhất nắm giữ kiến thức. Người giáo dân bây giờ cũng thông thái, có khả năng chuyên môn, ngay cả cũng đào sâu Kinh Thánh, giáo luật; có những người có bằng cấp cao trong các trường đại học công giáo. Còn về tu đức, có những giáo dân được công nhận như bậc thầy. Họ cũng giảng phòng, làm cố vấn thiêng liêng như các linh mục, chẳng hạn như anh Francois Duff, sáng lập Legio Mariae.

Đàng khác, trong xã hội tục hóa hiện nay, các linh mục không có vai trò nổi bật nữa. Không còn lối sống riêng cho linh mục nữa, không có chỗ dành riêng cho các linh mục trên khán đài danh dự nữa. Linh mục cũng không than phiền về vấn đề này. Không còn là tai mắt đáng được để ý, linh mục lấy làm hạnh phúc sống hòa mình trong cộng đoàn huynh đệ, thích làm một tín hữu giữa các tín hữu, thích làm một công dân như các công dân khác.

Nhưng không phải vì thế mà chúng ta từ bỏ căn tính độc đáo của linh mục. Trong thánh lễ truyền chức linh mục, Đức Giám Mục hỏi ứng viên:

- “Con quý mến, con có muốn trở thành linh mục, cộng tác viên của Giám Mục trong chức linh mục, để phục vụ và dẫn dắt Dân Chúa dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần không?”

- “Con có muốn trung thành chu toàn tác vụ Lời Chúa, nghĩa là rao giảng Tin mừng và trình bày giáo lý Đức Tin công giáo theo truyền thống của Hội Thánh để ngợi khen Thiên Chúa và thánh hóa Dân Kitô giáo không?”

- “Con có muốn mỗi ngày kết hiệp với Linh Mục Thượng Phẩm là Chúa Kitô, Đấng tận hiến mình cho Cha Người và với Người, thánh hiến con cho Thiên Chúa để cứu rỗi loài người không ?”

Sau khi ưng thuận và hứa vâng phục Đức Giám Mục, tiến chức đến quỳ gối đặt tay vào lòng bàn tay Đức Giám Mục. Rồi cộng đoàn đọc kinh cầu Các Thánh, cả triều thần thánh, cộng đoàn Dân Chúa đều tập hợp và cầu nguyện cho tiến chức đang nằm phủ phục dưới đất. Đó là hình ảnh tuyệt đẹp, gây xúc động trong ngày thụ phong linh mục.

Các câu hỏi trên đây trình bày súc tích căn tính của linh mục, đó là hợp tác với Giám Mục điều hành dân Chúa, rao giảng Lời Chúa và trao ban các Bí tích. Làm mọi sự liên kết Đức Giám Mục trong kính trọng và vâng lời. Nói cách khác, linh mục là hiện thân của Đức Kitô, làm đầu của Nhiệm Thể Người là Hội Thánh, kéo dài sự nghiệp Chúa Giêsu ở trần gian để điều hành Dân Chúa, thánh hóa và rao giảng Tin mừng. Nếu thánh Phaolô đã nhận xét về mình trong câu bất hủ: “Nay tôi sống, nhưng không còn là tôi, mà Chúa Kitô sống trong tôi”, thì linh mục cũng có thể khiêm tốn tự hào nói lên: “Nay tôi nói và làm, nhưng không còn là tôi, mà Chúa Kitô nói và làm qua tôi”.

Khi nhìn ngắm đóa hoa phô sắc trên bàn thờ, người ta dễ quên đi quá trình hình thành của nó. Nếu chúng ta theo dõi cây hoa từ khi mới được ươm trong vườn, nó phải chống chọi với sương nắng, với gió lạnh, đương đầu với khí nóng, phải hút lấy nhựa sống, hô hấp khí trời và thải ra những chất carbon. Tất cả những tiến trình này phải lựa chọn và từ bỏ liên tục mới đi đến thành công, giúp chúng ta đánh giá đúng mức sự quý báu của đóa hoa mà chúng ta đang nhìn ngắm.

Cũng vậy, từ một cậu bé chập chững đi vào Tiểu Chủng Viện với cả một trời bí mật bao trùm trên con đường ơn gọi cho đến lúc lớn khôn, trưởng thành dần dần, chú rồi thầy, rồi mới đến cha, bao nhiêu là thử thách, bao nhiêu là cố gắng, bao nhiêu là kiên nhẫn đợi chờ. Quá khứ nặng nề ấy chúng ta đã vượt qua, nhưng đàng trước, là bổn phận, là trách nhiệm. Đời sống linh mục có vẻ đầy đủ, có khi khá huy hoàng, nhưng là đời sống hy sinh, phục vụ quên mình, thì làm sao không đau khổ. Trách nhiệm chồng chất, trách nhiệm trong sự đều đều đến kinh sợ, và trước tiên, là đời sống cô độc. Có thể ví cuộc đời linh mục với thân phận con gà treo, tuy bên ngoài đầy đủ thức ăn nước uống, nhưng phải đứng im trong ô chuồng không cựa quậy, trong một không gian chật hẹp, mỗi ngày có bổn phận đẻ cho chủ một quả trứng, không được đi đó đi đây, không được bươi móc như các con gà khác, vì nếu được tự do thong thả thì mất trứng.

Trong xã hội vật chất và hưởng thụ, người ta bảo đời sống linh mục như vậy là gò bó, không thoải mái. Nhưng có đời sống nào trên trần gian này hoàn toàn thoải mái? Công nhân, thợ thuyền, giáo chức, nông dân, thương gia, sinh viên…, mỗi người cũng phải nai lưng làm việc, phải chu toàn mọi trách nhiệm của mình, phải đấu tranh vật lộn với đời và phải tuân thủ mọi lề luật. Chỉ có lúc ngủ quên hay chết, chớ không bao giờ nói đến chuyện thoải mái, nếu mỗi người muốn sống nghiêm chỉnh theo căn tính của mình.

Còn hơn thế nữa, linh mục là người của muôn người, được sai đi để phục vụ, để làm đầy tớ thiên hạ, thế tất phải sống đời hy sinh, còn lâu và còn xa mới nói đến chuyện thoải mái vô tư trong đời sống mục vụ. Đúng như Cha Chevrier đã nói: “Linh mục là người bị ăn”. Bị ăn, thế tất phải hao mòn thân xác và tinh thần.

Không thể nghe theo những kẻ bệnh hoạn, kêu la ầm ỹ, lượng định cách lệch lạc giá trị cao cả của chức linh mục. Còn tệ hơn nữa, là đang mang trong mình kho tàng quý báu, không biết coi trọng, lại làm hoạt kê chân dung linh mục trong đời sống mình. Đa số 90% linh mục âm thầm làm việc, tiến bước trên con đường trọn lành bằng những bước chân vững chắc, can đảm đương đầu với mọi thử thách gian lao. Những người không sanh sự, không khoác lác, ồn ào thì không được dư luận để ý đến, còn thiểu số kia bỏ cuộc, thì báo chí, truyền thanh, truyền hình làm rùm beng gây tiếng vang ầm ỷ. Sức sống thiêng liêng do các linh mục mang lại đang trào dâng từ đầu não, lan tỏa khắp thân thể là Giáo Hội. Tại sao nói là đầu não? Bởi lẽ linh mục, hiện thân cho Chúa Giêsu, là Đầu của Thân Thể Người là Giáo Hội. Trong sắc lệnh về “Chức vụ và Đời sống linh mục”, Công Đồng Vatican II có dạy: “Vì được liên kết với chức Giám Mục, nên chức năng của các linh mục cũng tham dự vào quyền bính mà chính Đức Kitô đã dùng để kiến tạo, thánh hóa và cai quản thân mình Người. Vì vậy, chức linh mục tuy dựa trên các Bí tích khai tâm Kitô giáo (rửa tội, thêm sức và Thánh Thể), nhưng lại được một Bí tích riêng in dấu đặc biệt khi họ được Chúa Thánh Thần xức dầu và làm cho nên giống Chúa Kitô Linh Mục, hầu làm cho họ có khả năng nhân danh Đức Kitô Đầu mà hành động”.

Trong quyển sách tựa đề “Hình ảnh mới của Hội Thánh”, Đức cha Ancel viết như sau: “Muốn hiểu các linh mục, phải nhìn vào Giám Mục; muốn hiểu các Giám Mục, phải nhìn vào các tông đồ;muốn hiểu các tông đồ, phải nhìn vào Đức Kitô xét như Đầu của thân thể, là Đấng sáng lập và cứu chuộc Hội Thánh, một Hội Thánh đang nhờ trung gian của Chúa Thánh Thần mà Người đã sai đến để giảng dạy, thánh hóa và dẫn đưa mọi người về với Chúa Cha”.

Như vậy, linh mục vừa là người được rửa tội, trước hết và luôn luôn, linh mục ở trong cộng đoàn tư tế của dân Chúa, là chi thể cùng với các chi thể khác trong thân mình của Đức Kitô.

Vừa là người được truyền chức, linh mục đồng thời cũng là người đứng trước cộng đoàn, như thể một ai khác đang triệu tập và nói với cộng đoàn, như thể là Đầu của Thân Mình ấy.

Như vậy, chúng ta có thể rút từ đây, những phận sự chính yếu của linh mục là rao giảng Tin mừng, cử hành các Bí tích và dẫn dắt đoàn chiên Chúa giao phó.

Linh mục là cộng sự viên của Giám mục, nên trước tiên có nhiệm vụ loan báo Tin mừng của Thiên Chúa. Lãnh nhưng không, phải cho nhưng không. Lãnh Lời Chúa để phát, linh mục mắc nợ với mọi người. Các linh mục phải thông truyền chân lý Tin mừng mà Chúa đã trao cho họ và phải ra sức thực hiện điều này trong mọi trường hợp, dù khi họ sống một cuộc đời tốt đẹp gương mẫu giữa dân ngoại, lôi kéo dân ngoại ca tụng Thiên Chúa, dù khi họ công khai giảng thuyết cho những người chưa tin, dù khi họ dạy giáo lý Kitô giáo hay giải thích học thuyết của Hội Thánh cho các tín hữu, hoặc chuyên lo nghiên cứu những vấn đề thời đại đi nữa, nhất là chu toàn bổn phận truyền giáo đối với lương dân.

Cha Andrée Depierre đã viết trong quyển “Gió muốn thổi đâu thì thổi” những lời trăn trở sau đây: “Tôi thiết tưởng không phù hợp với Kitô giáo khi đa số linh mục đều phục vụ các cộng đoàn dân Chúa được quy tụ trong Hội Thánh và chỉ một số nhỏ các linh mục lo cho những người chưa nhận biết Đức Kitô, mà số này đông biết bao”.

Phận sự thứ hai của linh mục là thánh hóa Dân Chúa: các linh mục được Thiên Chúa hiến thánh để tham dự đặc biệt vào chức linh mục của Chúa Kitô và để trong khi cử hành các việc thánh, họ hành động như những thừa tác viên của Đấng, nhờ Thánh Thần của mình, vẫn không ngừng thi hành chức vụ để mưu ích cho chúng ta. Thực vậy, nhờ phép rửa, họ dẫn đưa con người gia nhập vào Dân Thiên Chúa; nhờ Bí tích thống hối, họ giao hòa tội nhân với Thiên Chúa và Hội Thánh; nhờ việc xức dầu bệnh nhân, họ xoa dịu những ai đang đau đớn; nhất là nhờ việc cử hành thánh lễ, họ tiến dâng hy lễ của Đức Kitô cách Bí tích. Như thế, tiệc Thánh Thể là trung tâm của cộng đoàn tín hữu mà chủ sự là linh mục. Ngoài ra, kinh Nhật Tụng hay Phụng Vụ Các Giờ Kinh làm cho linh mục kéo dài thánh lễ suốt ngày, đồng thời qua đó, các linh mục nhân danh Giáo Hội, thành khẩn cầu cùng Thiên Chúa cho toàn dân đã được trao phó cho các Ngài, và hơn nữa, các Ngài cầu cho toàn thể thế giới.

Thừa tác vụ thứ ba là làm chủ chăn Dân Thiên Chúa. Tuy phân biệt thừa tác vụ linh mục làm ba chức năng như xưa nay, đáp ứng với những khía cạnh thật của sứ mệnh linh mục, nhưng trong cụ thể, khi sinh hoạt, thì cả ba gắn liền và hòa trộn lẫn nhau chẳng khác nào việc hô hấp, tiêu hóa và tuần hoàn trong cùng một cơ thể. Lời Chúa không ngừng lại ở ngưỡng cửa Bí tích, trái lại ở đó, nó còn âm vang mạnh mẽ vì tất cả các Bí tích đều là những Bí tích đức tin. Cũng vậy, chức vụ chủ chăn quy tụ Dân Chúa không phải là chuyện làm sau khi cử hành xong phép Thánh Thể, nhưng là quy tụ để cử hành Thánh Thể. Một khi đã dành ưu tiên cho việc phúc âm hóa và quan tâm đến các con chiên lạc, thì các bổn phận khác sẽ được bảo đảm và hòa chung trong một chức vụ chăn chiên. Như vậy, linh mục là người quy tụ mọi người trong Đức Kitô Giêsu, xây dựng cộng đồng, mở rộng cộng đồng ấy và liên kết với mọi cộng đồng trên thế giới, nói cách khác, đào tạo và làm tăng trưởng Thân Thể Chúa Kitô.

Sau khi ôn kỹ bản chất và các chức năng của linh mục, chúng ta hãy xét xem chúng ta sống chính danh như thế nào. Mỗi ngày chúng ta có luôn trau dồi kiến thức về Kinh Thánh để rao giảng không phải lời riêng của mình, mà Lời Chúa cho giáo dân đang khao khát của ăn nuôi hồn không ? Chúng ta có chịu khó suy gẫm trước và thực hành những điều chúng ta phải trình bày cho dân Chúa không? Hay chúng ta đã lợi dụng tòa giảng như diễn đàn để tranh biện, để tự khẳng định mình hoặc chửi mắng la rầy giáo dân? Thật ra, có lúc cần phải sửa dạy, nhưng luôn dùng lời tao nhã, luôn dùng văn từ sao cho xứng với thiên chức linh mục của mình. Hãy bắt chước tiên tri Nathan khi phải sửa sai Đavit.

Chúng ta có luôn ra sức dâng lễ sốt sắng, không đọc lua láu quá nhanh hay kề cà quá chậm, làm sao cho Dân Chúa tham dự thánh lễ sốt sắng và tiếp cận với hy lễ tuyệt vời này một cách hữu ích để lãnh nhận tối đa ơn thánh không?

Hãy rà soát lại cung cách chúng ta giải tội. Có coi đó như một phương tiện tốt để hòa giải nhân loại với Chúa, những người anh em với nhau, hay coi đó chỉ là xâu bơi cực nhọc?

Linh mục trong tòa giải tội đóng nhiều vai trò tế nhị: vừa là cha, là thầy thuốc, là bạn, vừa là thẩm phán, nhưng cũng là thầy dạy, là mẹ hiền.

· -Chúng ta có sẵn sàng giải tội khi giáo dân cần đến, hay chúng ta cứng nhắc tính giờ định khắc để biến việc xưng tội của giáo dân thành khổ cực và đáng ngại không?

· -Chúng ta có sẵn sàng đi kẻ liệt vào bất cứ giờ nào trong niềm xác tín đây là dịp cuối cùng để chúng ta tiễn đưa một cách quyết định người con chiên của chúng ta vào cõi sống muôn đời không?

· -Chúng ta có chuẩn bị thanh niên nam nữ đi vào cuộc hôn nhân cách chu đáo không?

· -Chúng ta có tích cực tìm hiểu ơn gọi, nuôi lấy những mầm non để sau này đưa các thanh niên ấy vào các dòng tu, các chủng viện, và tích cực tạo điều kiện tốt để họ sống đời sống dâng hiến trong tôn thờ và phục vụ đắc lực hơn không?

· -Chúng ta có làm mọi sự với nhiệt tình Nhà Chúa không?

· -Trong đời sống mục vụ, trong giáo xứ, trong môi trường đào tạo, chúng ta có cư xử đầy tình bác ái và xây dựng với những cộng sự viên của chúng ta không?

· -Chúng ta có để cho các linh mục đồng nghiệp, cho những ông câu, ông biện, những người trong ban hành giáo có sáng kiến không? Chúng ta có tôn trọng những đề nghị của họ không?

· -Chúng ta có lắng nghe trong đối thoại chân thành và quyết định cách khách quan không? Hay chúng ta biến họ thành những dụng cụ sai vặt như những người đầy tớ phải tuyệt đối vâng lời ông chủ? Chúng ta có bóp chết mọi sáng kiến của họ, chỉ đề cao cá nhân của mình một cách chủ quan, chỉ cho mình là trung tâm truyệt đối bất khả ngộ?

· -Chúng ta có ra sức tổ chức các lớp giáo lý có hệ thống, có tìm những giáo lý viên đắc lực, có sắp xếp các lớp theo lứa tuổi và theo nhu cầu?

· -Chúng ta có tìm mọi cách biết rõ con chiên của mình để tận tình giúp đỡ hay là dửng dưng sống chết mặc bay?

· -Trong đời sống xã hội, với người lương cũng như giáo, chúng ta có ngay thẳng trong lời nói, trong phong cách, trong lối đối xử, cách ăn uống, nhất nhất phải ý tứ cẩn thận, vì qua đời sống của linh mục, người ta phải nhận ra dáng dấp của Chúa Giêsu Cứu Thế?

Những tiêu chuẩn được đưa ra cho các linh mục xưa nay là: Thánh thiện, nhiệt thành, trở nên muối đất đèn đời, hoàn toàn quên mình trong sứ vụ, bất chấp khó khăn, hoạt động hăng say dưới nhiều hình thức khác nhau để mở mang Nước Chúa, nêu gương nhân đức, chăm lo cho con chiên cả tinh thần lẫn vật chất. Muốn đạt được những tiêu chuẩn ấy, linh mục cần phải tự huấn luyện mình quảng đại, nhiệt thành, nội tâm sâu sắc, sống giản dị, phục vụ tận tình, sẵn sàng đối thoại không định kiến

Như vậy có quá đòi hỏi nơi linh mục hay không?

Tại sao phải dồn hết gánh nặng trên vai của linh mục?

Đúng là sứ vụ của linh mục rất vinh dự nhưng cũng rất nặng nề. Một viên ngọc quý được đặt trong bình sành. Nhưng có Chúa ở cùng, chúng ta không lo sợ. Vì theo sát gót Chúa Giêsu, nên bổn phận chúng ta cũng làm con người-Chúa như chính Đức Kitô. Có nghĩa là làm trung gian giữa trời và đất.

Sau đây tôi xin giới thiệu một chứng nhân anh hùng: suốt đời chứng nhân đó đã theo sát gót Chúa Giêsu trong ơn gọi của mình. Người đó là cha Đamiên, biệt danh tông đồ người hủi ở đảo Molokai, một đảo nằm trong quần đảo Hawai, giữa Thái bình dương. Tại đây, từ 700 đến 800 người mắc bệnh phong hủi đàn ông, đàn bà, trẻ con chồng chất trong một phòng nhỏ của đảo, bị đuổi ra khỏi những đảo lân cận mà trước kia họ ở, để khỏi lây bệnh cho người khác. Mảnh đất chật hẹp dành cho họ phía trước mặt là đại dương, phía sau là một dãy núi sừng sững bao quanh, khó bề thoát ra được. Lúc đó, người ta đã biết rõ thế nào là phong cùi: một bệnh làm cho thân xác mỗi ngày thêm thối rữa, người ta chứng kiến cảnh thối dần, thối dần, cho tới khi toàn thân biền thành cái thây ma. Khi bệnh phát hiện, người ta biết từ đây trở nên dị dạng dị hình, không thuốc men, chỉ có một việc là chờ chết.

Mọi người chỉ sống trong những túp lều cất bằng gốc cây già và lợp lá; quần áo của họ chỉ còn là những tấm giẻ rách thối tha. Nước quá thiếu để được tắm sạch, muốn có một chút khí để thở phải ra khỏi lều. Người bệnh nhẹ luôn bị ám ảnh trước mắt mình những khuôn mặt biến dạng, tay chân cụt ngủn đầy những ung nhọt, và rơi rụng dần dần, xông ra những mùi nồng nặc. Rồi đây họ cũng sẽ trở nên giống như vậy. Không ai săn sóc họ, họ chỉ sống nhờ nguồn tiếp tế duy nhất đến từ chính phủ Hawai. Khi dù mang thực phẩm được thả xuống, họ cướp giật tranh nhau, họ không thiết gì canh tác trồng trọt, chỉ có một điều cần duy nhất là rượu, uống rượu để quên hết những đau khổ và ưu phiền. Với những người mới đến, người ta tuyên bố ở đây không có luật lệ gì hết. Đó là sự thất vọng hoàn toàn, một sự dơ bẩn ghê tởm nhất. Không có ai mang lại cho những người xấu số này một chút hy vọng sao? Cho tới lúc đó, chỉ có những nhà truyền giáo tạm dừng chân một vài ngày rồi lại đi mất, nhưng Thiên Chúa đã không thể bỏ con cái Ngài.

Năm 1873, một nhóm sáu nhà truyền giáo họp với Đức Giám mục. Đức Giám mục bày tỏ: “Khắp nơi trong địa phận nhà đã được Phúc âm hóa”. Một trong các vị truyền giáo trả lời: “Thưa Đức Cha, Đức Cha đã quên một hòn đảo, phải, hòn đảo đó là Molokai. Các nơi khác có thể là thiên đàng, nhưng Molokai quả là một hỏa ngục”. Một vị khác tuyên bố: “Con đây sẵn sàng được chôn sống giữa họ”. Mọi người quay nhìn vị truyền giáo đó và nhận ra là cha Đamiên, một linh mục trẻ, sinh tại nước Bỉ vào năm 1840 và từ 18 tuổi, đã ước ao làm nhà truyền giáo. Ngài có mặt ở quần đảo Hawai từ 10 năm nay, thay thế anh ruột mình, một linh mục trẻ định sang truyền giáo ở đây nhưng chết trước khi thi hành ý nguyện. Đức Giám Mục chấp thuận đề nghị nhưng với ý định chỉ để cha ở đó ít tháng thôi.

Sau một thời gian, Đức Giám mục nhận được thư những người hủi, trong đó có viết: “Thưa Đức Cha, cám ơn Đức Cha vì đã gởi đến cho chúng con một linh mục, nhưng tại sao Ngài lại muốn cất linh mục ấy đi, vì linh mục này yêu thương chúng con nồng nàn và rất muốn ở lại với chúng con?”. Đức Giám Mục bằng lòng chấp thuận, và trước mặt những tín hữu mới của Ngài, cha Đamiên tuyên bố: “Các con quý mến, cha sẽ ở với các con cho đến mãn đời. Đời sống các con là đời sống của cha, và nếu Chúa muốn, một ngày nào đó bệnh của các con cũng là bệnh của cha. Cha sẵn sàng trở nên hủi với chúng con”. Trong cái nghĩa địa sống đó, cha Đamiên không ngừng làm phát triển đức ái.

Một ngày khi trở về lều mình, cha nghe một tiếng yếu ớt phát ra từ miệng hố. Ngài nhìn xuống và thấy một người hủi nằm gọn trong đó. Ngài hỏi: “Con làm gì ở dưới vậy?”, người hủi trả lời: “Những người khác đuổi con, con không chống lại được, người ta nói con không cần lều để chết”. Cha Đamiên đưa người đó vào lều mình và đặt người đó trên giường mình.

Lần khác, Ngài đi ngang qua một hố đổ rát, thấy một người đẩy một chiếc xe cút kít, sau đó hắt một vật gì trên xe xuống đống rác, cha tưởng là đồ dơ, nhưng khi vật đụng đến đất, một tiếng người khẽ rên lên. Người ta đã không đợi cho anh ấy thở hơi cuối cùng để vứt vào đống rác.

Cha Đamiên, từ đó, tự đi đóng cho mỗi người một cái hòm. Để chôn những người xấu số này, cha đã lập một nghĩa địa. Cha Đamiên lo lắng chăm sóc cho hết mọi người, băng bó mọi vết thương, đỡ nâng những người không đi nổi, khai mở nước từ xa về để cho người phong cùi tắm rửa sạch sẽ. Những túp lều cũ thối hôi đầy gián, mối, cha phá đi để cất những lều mới. Cha Đamiên quả thật là một người cha của mọi người, ngay cả đối với những người lúc đầu tìm cách trục xuất Ngài khỏi đó. Có những lúc Ngài gặp những trở ngại to lớn: chính phủ từ chối không cho Bề trên Ngài đến thăm Ngài, hay đến nơi Ngài ở. Ngài đành phải đứng dưới thuyền để xưng tội to tiếng cùng với một linh mục đứng giải tội trên tàu, vì sợ lây bệnh, nhà nước không cho cha ấy xuống đảo.

Năm 1885, sau một lần đi thăm bệnh trở về, cha thấy chân mình nhúng vào nước sôi mà không biết nóng. Đó là dấu Ngài bị lây hủi. Ngài viết cho Đức Giám Mục: “Người ta thấy có những vết đỏ trên má con, bên tai trái con, lông mày rụng, rồi đây con sẽ trở nên dị dạng. Con cảm thấy rất an bình và hạnh phúc hơn bao giờ ở giữa dân tộc của con”. Ngài tiếp tục làm việc bốn năm nữa với cơn bệnh ngày càng phát triển. Ngày 30.03.1889, Ngài nằm liệt giường, Ngài nói: “Hãy xem tay tôi: các vết thương đều đóng lại, vảy trở thành đen. Đó là dấu chỉ sự chết đến gần. Hãy xem mắt tôi: tôi đã giúp bao người hủi hấp hối, tôi không lầm, sự chết không còn xa”. Ngài chết ngày 15.04.1889.

Tấm gương anh hùng trên đây đã nhắc cho chúng ta bổn phận sống lời cam kết mà chúng ta đọc mỗi ngày: “Lạy Chúa, chúng con loan truyền việc Chúa chịu chết và tuyên xưng việc Chúa sống lại cho tới khi Chúa lại đến”. Loan truyền và tuyên xưng không phải chỉ bằng môi miệng, hay như người ta thường nói “đầu môi chót lưỡi”, nhưng bằng chính cuộc sống mình. Biết hy sinh, biết chết đi như Chúa Kitô trên thập giá, như cha Đamiên tông đồ người hủi, trong niềm hy vọng sống lại với Chúa.

Không cần gì dốc lòng nhiều lời, hãy cố tâm thực hiện cho bằng được những cử chỉ, dầu nhỏ mọn, để hy sinh và mang lại niềm hy vọng, được như thế, là chúng ta đạt được những gì Chúa muốn và những gì lòng ta, những linh mục chân chính, đầy thiện chí, hằng ước mơ.

+ GM Phêrô Nguyễn Soạn          VietCatholic News (28/02/2005)

Căn cước tính đời Linh Mục

Từ khi Chúa Giêsu kêu gọi 12 Tông đồ và truyền chức Linh mục cho họ trong Bữa Tiệc ly trước khi chịu đau khổ vác thập gía cho tới bây giờ, đời sống Giáo Hội Chúa đã trải qua hơn hai ngàn năm trên trần gian. Trong dòng thời gian này, Chúa vẫn hằng phát đi tiếng kêu gọi con người sống dấn thấn làm việc cho khu vườn đức tin của Chúa trong vai trò chức vụ Linh mục. Và số người ( trẻ ) đáp lại tiếng Chúa kêu gọi luôn luôn liên tục khi lên cao điểm, khi khủng hoảng xuống thấp trong đời sống Giáo Hội.

Những người trẻ đáp lại tiếng Chúa kêu gọi với lòng nhiệt tâm hăng say phấn khởi. Nhưng không vì thế mà họ không gặp khó khăn thử thách khi chọn muốn sống dấn thân theo tiếng ơn kêu gọi làm linh mục. Đến khi họ đạt đến đích điểm trở thành Linh mục, đời sống cũng không đơn gỉản đi phần nào. Trái lại có phần phức tạp hơn, nhiều thách đố khó khăn hơn. Vì linh mục phải chiến đấu với chính bản thân mình, với những dằng co về bản tính con người, với khung cảnh văn hóa đời sống xã hội sao cho nhân bản tình người, sao cho xứng hợp trung thành với lời đoan hứa ngày chịu chức Linh Mục: Adsum! – Này con đây, xin sẵn sàng !

Và trong thinh lặng khi suy nghĩ về chức Linh mục, họ cũng không khỏi gặp nhiều thắc mắc, bỡ ngỡ, đôi khi lúng túng không biết rõ thế nào là bản chất đích thực con người Linh mục.

1.Tấm thẻ căn cước

Ngày nay mọi người ở mọi đất nước, ai cũng có thẻ căn cước, thẻ chứng minh nhân dân. Không có tấm thẻ này, bị kể là người bất hợp pháp, không có quyền công dân trong đất nước đó. Trong các hãng xưởng cũng thế, không có thẻ này không thể vào trong hãng được. Còn Linh mục, sau khi trở thành Linh mục cũng nhận được tấm thẻ căn cước Linh mục do tòa Gíam Mục cấp chứng nhận.

Phải chăng Linh mục cũng cần thẻ căn cước chứng minh là Linh mục? Trong trường hợp hồ nghi hay thanh tra kiểm soát, tấm thẻ này là giấy tờ chứng minh cần thiết.

Như vậy, phải chăng tấm thẻ này chứng minh tất cả: Ông là Linh mục ? Không hẳn là như thế. Vì con người không thể đơn giản chứng minh bằng một tờ giấy chứng thư. Bản chất con người còn sâu xa, lớn hơn, có gía trị cao qúy hơn tấm thẻ căn cước nhiều.

Vậy đâu là căn cước tính đời linh mục?

2. Tôi là ai?

Đây là thắc mắc có lẽ từ khi Chúa Giêsu lập chức Linh mục, và người ta sẽ còn thắc mắc mãi về vấn đề này trong dòng thời gian. Thắc mắc này cũng có thể phản ảnh cơn khủng hoảng về chức Linh mục hiện nay bên xã hội phương tây. Nhưng thắc mắc này cũng là nhu cầu nội tâm của con người, khi họ suy nghĩ hồi tâm về cuộc đời linh mục của mình. Thắc này theo tôi nghĩ là câu hỏi: Tôi là ai? Tôi là gì?

Câu trả lời cho thắc mắc này mang nhiều sắc thái khác nhau. Nếu theo khả năng sức lực, câu trả lời sẽ bao hàm những gì ta có cùng có thể làm được, như khả năng ăn nói, viết lách, giảng dạy, điều khiển tổ chức, có sức hấp dẫn thu hút người khác…

Nếu theo căn cứ bản chất con người, câu trả lời sẽ không căn cứ trên những gì có ( habeo). Tôi không thể trả lời tôi là linh mục, vì tôi có chức Linh mục, đồng nghĩa với những năng quyền Chúa và Giáo Hội ban cho tôi! Câu trả lời như thế giáo điều và qúa đơn giản. Nhưng phải căn cứ trên một nền tảng khác. Nền tảng đó là bản chất (esse) con người của ta.

Làm thế nào tôi nhận ra bản chất con người của tôi? Câu hỏi này có liên quan đến nền tảng đức tin. Và như thế không thể tìm được câu trả lời từ chính tôi. Vì đời sống tôi không bắt nguồn từ tôi. Nhưng nguồn đó ở trên tôi, tận trong tâm hồn tôi, và là cùng tận đời tôi, là Alpha và Omega.

Nguồn đó là nhân vị đời tôi. Đã là nhân vị, tôi không thể nào tự mình qua gắng sức, qua tài khéo léo thành tích cá nhân hay bằng cấp sản xuất làm ra được.

Nhân vị đời tôi, tôi nhận được từ Nguồi đó. Và ngoài Nguồn đó, không ai là con người như tôi, có thể cho tôi điều đó được.

3. Ego eimi – chính là tôi!

Trước tòa xét xử, khi bị chất vấn về căn cước tính con người của Chúa Giêsu: Ông có phải là Giêsu thành Nazareth, Ông có phải là Đấng Cứu thế, con Thiên Chúa không? Chúa Giêsu luôn luôn khẳng định: Ego eimi – Phải chính là tôi đây! (Mc 14,61-62; Ga 4,25-26; 18,5-8).

Người bị mù lòa từ khi lọt lòng mẹ vẫn ngồi ăn xin trứơc cửa đền thờ, sau khi được Chúa Giêsu chữa cho lành bệnh sáng mắt trở lại - nhân vị con người được trả lại – đã nhất mực trả lời cho những người nghi ngờ căn cước tính của mình: Ego eimi - Phải chính là tôi đây!, chứ không người nào khác giống tôi đâu! …Tôi biết ơn và tuyên xưng niềm tin vào Ông Giêsu, là Thiên Chúa. Chính Ông ta đã chữa cho tôi lành bệnh sáng mắt trở lại (Ga 9,1-40).

Ông Phero đã đánh mất căn cước tính con người của mình khi Ông chối bỏ không thuộc về Chúa Giêsu, khi bị một người canh cổng chất vấn: ouk eimi – Không tôi không thuộc về Ông ta! Tôi không biết Ông ta là ai!

Chối bỏ như thế, Ông đã đánh mất mối liên hệ với Chúa Giêsu, Thầy của mình. Và vì thế căn cước tính của Ông cũng bị mất. Nhưng sau khi mối liên hệ Thầy trò được nối lại trở lại qua ánh mắt nhìn của Thầy Giêsu, cùng lòng ăn năn hối lỗi của mình, Ông đã tìm lại được điều Ông đã đánh mất: căn cước tính của mình. ( Lc 22,54-62).

Như thế, có thể nói, căn cước tính con người của linh mục, chính là người tin theo Chúa Giêsu cho dù những yếu đuối tội lỗi, khiếm khuyết thua kém…trong mọi hoàn cảnh vẫn một mực không chối bỏ Ngài.

Cho dù trí tuệ không hiểu biết gì nhiều về Ngài. Nhưng vẫn một lòng trung thành với Ngaì.

Cho dù gặp khó khăn cô đơn, bị thử thách hiểu lầm trong đời sống hay đức tin bị lung lay hồ nghi về Thầy Giêsu của mình, vẫn luôn tin rằng Thầy Giêsu là nguồn nhân vị đời ta, và Ngài không bỏ rơi ta, như trường hợp người mù lòa được chữa lành và Ông Phero.

Thần học gia Tin Lành D. Bonhoeffer trong ngục tù thời Đức quốc xã, khi suy nghĩ về căn cước tính con người của mình, đã thốt tâm tình thành lời cầu nguyện: „Wer ich auch bin, Du kennst mich, Dein bin ich, O Gott - Lạy Chúa, là cha đời con, Cha biết con là ai, dẫu thế nào con vẫn thuộc về Cha!“

4. Amor ergo sum!

Đó là chiều hướng thượng giữa Linh mục với Chúa. Nhưng linh mục còn đang sống trên mặt địa cầu với mọi người, họ cũng là con Chúa như ông. Vậy thế đâu là căn cước tính con người linh mục, một thụ tạo của Thiên Chúa có thân xác và trí khôn?

Câu định nghĩa thời danh Amor ergo sum! Tôi được yêu, vì thế tôi có mặt! có thể giúp nhận chân ra căn cước tính con người của linh mục trong đời sống xã hội con người.

Được Chúa yêu thương kính trọng trong cộng đồng Giáo Hội như bao anh chị em khác qua Bí tích Rửa tội, linh mục cùng liên kết với mọi người tín hữu Chúa Kitô trong đức tin, qua ân đức của Thiên Chúa. Linh mục luôn mãi là người đã nhận lãnh làn nước Bí tích rửa tội, và tin vào Thiên Chúa như các người tín hữu Chúa Kitô khác đã cùng lãnh nhận làn nước bí tích rửa tội. Đó là điều quan trọng hơn hết và là chức Linh mục căn bản.

Nếu niềm tin này, chức Linh mục này không bén rễ sâu, không phát triển trong tâm hồn, thiết tưởng những gì gọi là việc làm của người có chức linh mục trong Giáo Hội cơ chế hữu hình, sẽ thiếu nền tảng và sai lạc hướng.

5. Niềm hy vọng

Công đồng Vatican thứ hai đã định nghĩa căn cước tính cho việc mục vụ của Giáo Hội Chúa Giêsu ở trần gian: „ Vui mừng và hy vọng, buồn sầu và lo âu của con người ngày hôm nay, nhất là của người nghèo khổ, bị ruồng bỏ quên lãng, cũng là niềm vui, hy vọng nỗi lo buồn của Môn đệ Chúa Kitô. Không thể nói là nhân bản, khi những ưu tư này không bén rễ tận trong tâm hồn, và không gây được âm hưởng nơi tâm hồn ngưòi đối diện. Cộng đồng dân Chúa được thành hình do con người cùng liên kết với nhau trong đức tin vào Chúa Giêsu Kitô, vào Chúa Thánh Thần và họ đang cùng nhau trên đường về quê hương trên trời nơi Thiên Chúa Cha ngự trị…“ ( Constitutio Pastoralis de Ecclesia in mundo huius temporis – prooemium Nr.1)

Cuộc sống linh mục lẽ tất nhiên phải hướng lên trời cao, nhưng không được quên mình đang còn sống trên đường lữ hành với mọi người. Trước mặt Chúa, linh mục cũng là con số không với hai bàn tay trắng, và còn đang sống sinh hoạt trong khung cảnh văn hóa, phong tục tập quán của con người thời đại.

Cuộc sống mục vụ mà thiếu chiều kích nhân bản tình người, thiết tưởng không những không làm nhân chứng loan truyền Tin Mừng của Chúa có hiệu qủa tốt cho con người, mà còn gây ra những hiểu lầm gây thiệt hại nữa.

Đời sống linh mục mà chỉ dựa trên cảm tính, như được kính trọng, được xưng hô là người quan trọng có quyền hành, là người nghĩ rằng một mình làm được hết mọi chuyện, và cho đó là căn bản yếu tính của linh mục, thiết tưởng không mang lại lợi ích tinh thần giúp xây dựng đức tin gì cho con người.

Có câu chuyện ngụ ngôn kể lại: “ Vào một ngày trong tháng năm, trên bầu trời trong xanh yên gió, chim chóc tung cánh bay lượn ca hót líu lo. Thình lình xưất hiện một con chim đại bàng bay chao đi chao lại giữa không trung. Chú chim đại bàng lật trở mình nằm ngửa giơ hai chân lên trời, hai cánh dương ra để giữ thăng bằng giữa khoảng không gian lơ lửng…

Chú cò bay ngang thấy vậy, lấy làm lạ dừng lại ngắm nhìn và lên tiếng nói: Này lão tiền bối! Ngài đang giở thế võ công gì vậy kỳ lạ qúa. Tôi chưa thấy sự này bao giờ. Lão tiền bối còn sống hay đã chết mà sao nằm ngữa lơ lửng giữa trời như vậy?

Chú chim đại bàng mắt lim dim trong tư thế nằm ngửa ngó lên trời cao lên tiếng đáp lại: Ta đâu có chết mà nhà người phải lo, phải hỏi như thế!

Chú cò hỏi lại: Thế sao lão tiền bối lại nằm ngửa giơ chân cẳng vó ngựa lên trời vậy?

Chú chim đại bàng huênh hoang đối lại: Nhà người không nhìn thấy ta đang làm gì đó sao. Ta đang trong tư thế giương hai chân ra chống đỡ bầu trời. Vì nếu ta không làm như thế, bầu trời sẽ xập xuống và chúng ta cùng mọi loài sẽ chết toi!

Vừa nói xong những lời tự cao tự đại, bỗng dưng cơn dông gío to từ đàng tây kéo tới. Cây cối uốn mình theo chiều gió nghiêng ngả tứ phía bật gốc rễ, cành lá bay rơi rụng khắp nơi… Thế là chú đại bằng hoảng hốt co cụp đôi chân lại, lật xấp trở mình theo tư thế bình thường, và vụt đôi cánh bay biến mất đáp xuống lùm bụi cây bụi rậm gần đó để ẩn thân…

Chú đại bàng bay đi mất dạng không còn ai chống đỡ bầu trời như chú nghĩ tưởng. Nhưng bầu trời vẫn đứng vững bao che vạn vật từ thuở tạo thiên lập địa, dù có phải trải qua bao cơn giông bão gió lớn…”

Nếu Tin Mừng của Chúa là niềm hy vọng cho con ngưòi, thì linh mục người loan báo tin mừng đó phải là chứng nhân sống niềm vui, niềm hy vọng cho người khác.

***

Linh mục trong Giáo Hội Công giáo Roma theo nghi lễ Latinh buộc giữ đời sống theo luật độc thân không lập gia đình. Xưa nay hầu như luôn có tranh cãi, phải chăng luật độc thân linh mục cũng thuộc về ăn cước tính của linh mục, nên linh mục phải sống như thế?

Điều này không là như thế. Luật linh mục sống độc thân đã có một truyền thống lâu dài trong Giáo Hội. Luật này do Giáo Hội Công Giáo đặt ra ngay từ thời thế kỷ thứ tư và từ thế kỷ thứ 11. dưới thời các Đức giáo hoàng Leo thứ 9, đức giáo hoàng Victor thứ hai và đức giáo hoàng Gregor thứ bảy đã luôn khẳng định lại nhiều lần, cùng ra những chỉ thị chặt chẽ về luật buộc này với tất cả mọi giáo sỹ trong Giáo Hội Công Giáo Roma.

Luật linh mục sống giữ độc thân, tuy không là bản chất của chức Linh mục, nhưng vừa là kỷ luật của Giáo Hội, vừa là nếp sống tu đức cùng mục vụ đời sống Linh mục.

Nếp sống nào cũng cần phải có kỷ luật, cần phải có hướng sống dấn thân hy sinh. Bậc sống Linh mục rao giảng làm nhân chứng cho nước trời, cùng làm việc mục vụ hướng dẫn tinh thần đạo gíao ban các phép Bí tích, cần nếp sống tu đức hy sinh ngay từ nơi bản thân của linh mục là điều cần thiết. Điều này mang lại hiệu qủa thiêng liêng cho chính bản thân linh mục và uy tín với người tín hữu trong Giáo Hội.

Sống độc thân là một từ bỏ hy sinh trong đời sống của một con người. Nhưng Linh mục chấp nhận và sống trung thành với kỷ luật độc thân đời linh mục là góp phần gìn giữ căn cước tính đời linh mục, cùng nói lên tình yêu mến gắn bó với Ơn kêu Gọi của Chúa cùng Giáo Hội của người ở trần gian.

Điều này thuộc lãnh vực tinh thần thiêng liêng như lạ thường khó hiểu với tâm trí con người chúng ta. Nhưng David Ben Gurion có suy tư: « Người nào không tin vào điều lạ thường, họ không biết đến thực tại. »

Năm Linh Mục 2009-2010

LM Đaminh Nguyễn Ngọc Long

Lời kinh đêm Chủ nhật của một linh mục

Notable and Quotable—Michel Quoist— The Priest: A Prayer on a Sunday evening Posted by Kendall Harmon "People ask a great deal of their priest, and they should. But they should also understand that it is not easy to be a priest. He has given himself in all the ardor or youth, yet he still remains a man, and every day the man in him tries to take back what he has surrendered. It is a continual struggle to remain completely at the service of Christ and of others. A priest needs no praise or embarassing gifts; what he needs is that those committed to his charge should, by loving their fellows more and more, prove to him that he has not given his life in vain. And as he remains a man, he may need, once in a while, a delicate gesture of disinterested friendship... some Sunday night when he is alone. * "Come with me, and I will make you fishers of men." (Mark 1,17). "You did not choose me: I chose you. I appointed you to go on and bear fruit that shall last..." (John 15, 16) "Forgetting what is behind me, and reaching out for that which lies ahead, I press towards the goal to win the prize which is God's call to the life above, in Christ Jesus." (Philippians 3, 13-14). * Tonight, Lord, I am alone. Little by little the sounds died down in the church. The people went away, And I came home, Alone. I passed people who were returning from a walk. I went by the movie house that was disgorging its crowd. I skirted cafe terraces where tired strollers were trying to prolong the pleasure of a Sunday holiday. I bumped into youngsters playing on the sidewalk, Youngsters, Lord, Other people's youngsters, who will never be my own. Here I am, Lord, Alone. The silence troubles me, The solitude oppresses me. . . . . . . . . . . Lord, I'm thirty-five years old, A body made like others, Arms ready for work, A heart meant for love, But I've given you all. It's true, of course, that you needed it. I've given you all, but it's hard, Lord. It's hard to give one's body; it would like to give itself to others. It's hard to love everyone and to claim no one. It's hard to shake a hand and not want to retain it. It's hard to inspire affection, only to give it to you. It's hard to be nothing to oneself in order to be everything to others. It's hard to be like others, among others, and to be other. It's hard always to give without trying to receive. It's hard to seek out others and to be, oneself, unsought. It's hard to suffer from the sins of others, and yet be obliged to hear and bear them. It's hard to be told secrets, and be unable to share them. It's hard to carry others and never, even for a moment, be carried. It's hard to sustain the feeble and never be able to lean on one who is strong. It's hard to be alone, Alone before everyone, Alone before the world, Alone before suffering, death, sin. * Son, you are not alone, I am with you; I am you. For I needed another human instrument to continue my Incarnation and my Redemption. Out of all eternity, I chose you, I need you. I need your hands to continue to bless, I need your lips to continue to speak, I need your body to continue to suffer, I need your hearts to continue to love, I need you to continue to save. Stay with me, son. * Here I am, Lord; Here is my body, Here is my heart, Here is my soul. Grant that I may be big enough to reach the world, Strong enugh to carry it, Pure enough to embrace it without wanting to keep it. Grant that I may be a meeting-place, but a temporary one, A road that does not end in itself, because everything to be gathered there, everyting human, leads toward you. Lord, tonight, while all is still and I feel sharply the sting of solitude, While men devour my soul and I feel incapable of satisfying their hunger, While the whole world presses on my shoulders with all its weight of misery and sin, I repeat to you my "yes" -- not in a burst of laughter, but slowly, clearly, humbly, Alone, Lord, before you, In the peace of the evening. --Michel Quoist, Prayers (English translation of the 1963 French original, Avon Books, 1975, pp. 64-68) and used by yours truly at last weekend's Diocesan Daughters of the King retreat

Lời kinh đêm Chủ nhật của một linh mục Người ta thường đòi hỏi nhiều nơi vị linh mục của họ, và đó là điều nên làm. Nhưng họ cũng nên hiểu rằng chẳng dễ gì khi làm một linh mục. Tuy đã cống hiến hết cả niềm hăng say của tuổi trẻ, thế nhưng ông vẫn còn là một con người, và mỗi ngày con người trong vị đó cố gắng lấy lại những gì ông ta đã từ bỏ. Đó là một cuộc đấu tranh liên tục để duy trì cho mình hoàn toàn phục vụ Chúa Kitô và những người khác. Một linh mục chẳng cần lời khen ngợi hoặc những quà tặng làm họ ngại ngần, điều vị đó cần là những người được trao phó cho ông phục vụ, nên chứng tỏ cho ông thấy rằng ông đã không hy sinh cuộc đời một cách vô ích, bằng tình yêu thương mỗi ngày một nhiều hơn những bằng hữu đồng đạo. Và khi ông vẫn còn là con người, lâu lâu ông cũng cần đến một cử chỉ tế nhị của tình bằng hữu vị tha…vào một đêm Chủ nhật nào đó khi ông thui thủi cô đơn. **** "Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá." (Marcô 1:17) “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại…” (Gioan 15:16) “Tôi chỉ chú ý đến một điều, là quên đi chặng đường đã qua, để lao mình về phía trước.Tôi chạy thẳng tới đích, để chiếm được phần thưởng từ trời cao Thiên Chúa dành cho kẻ được Người kêu gọi trong Đức Ki-tô Giê-su.” (Philiphê 3:13-14) **** Chúa ơi, đêm nay con thui thủi cô đơn Âm thanh từng chút một lịm tắt cuối phía giáo đường, Người ta bước dần xa Và con đi về nhà, Cô độc. * Bước con đi qua những người đang tản bộ trở về. Bước con đi ngang qua rạp chiếu bóng đang nhả ra cả một đám đông. Bước con đi ngay cạnh hàng hiên bán cà phê, nơi những người dạo chơi mỏi mệt đang cố kéo dài thêm niềm vui của một ngày Chủ nhật được nghỉ ngơi. Con đụng phải bày trẻ thơ đang chơi đùa trên vỉa hè đường phố, Những đứa trẻ thơ, lạy Chúa, Con của những người khác, sẽ chẳng bao giờ là của con. Chúa ơi, này con đây Cô đơn. Niềm im lặng làm con bối rối Nỗi cô độc hành hạ thân con. …. Lạy Chúa, con 35 tuổi Một thân xác giống như người khác, Đôi cánh tay sẵn sàng làm việc, Một trái tim dành để yêu thương, Nhưng tất cả con đã hiến dâng cho Chúa. Đúng thật, dĩ nhiên là Chúa cần đến nó, Con đã cho Chúa hết cả, nhưng mà thật khó Chúa ơi, Thật khó khi cho đi tấm thân này; nó muốn trao nó cho người khác. Thật khó khi yêu thương mọi người mà không đòi hỏi được ai. Thật khó khi nắm bắt một bàn tay mà không muốn giữ lại làm của riêng mình. Thật khó khi gợi hứng yêu thương, chỉ để hiến dâng yêu thương lên cho Chúa. Thật khó khi trở thành chẳng là gì hết cho chính bản thân mình để trở thành hết mọi sự cho những người khác. Thật khó khi giống như người khác, ở giữa người khác, trở thành người khác. Thật khó khi luôn luôn cho đi mà không cố nhận lại. Thật khó khi kiếm tìm người khác, còn chính mình thì lại quên đi. Thật khó khi khổ đau vì tội lỗi người khác, mà lại bó buộc phải nghe phải gánh lấy những tội lỗi này. Thật khó khi được nghe kể những chuyện kín nhiệm mà lại không được chia sẻ cho ai. Thật khó khi cưu mang những người khác mà không bao giờ, dù trong phút chốc, mong được cưu mang. Thật khó khi nâng đỡ những người yếu đuối mà không bao giờ có thể tựa vào kẻ mạnh. Thật khó khi sống cô đơn, Cô đơn trước mọi người, Cô đơn trước thế giới, Cô đơn trước nỗi khổ đau, cái chết, và tội lỗi. **** Này con, con chẳng cô độc đâu, Cha ở với con; Cha là con đó. Vì Cha cần một dụng cụ khác là con người để tiếp tục cuộc Nhập thể và Cứu độ của Cha. Từ thuở vĩnh hằng, Cha đã chọn con, Cha cần con đó. Cha cần đôi bàn tay con để tiếp tục chúc phúc, Cha cần đôi môi con để tiếp tục nói, Cha cần thân xác con để tiếp tục khổ đau, Cha cần trái tim con để tiếp tục yêu thương, Cha cần con để tiếp tục cứu độ. Này con, hãy ở cùng Cha. **** Này con đây, lạy Chúa; Này đây thân xác của con, Này đây trái tim con, Này đây linh hồn con. Xin cho con cao lớn đủ để vươn cùng thế giới, Mạnh mẽ đủ để mang được cả trần gian, Thanh khiết đủ để ẵm bồng thế giới mà không muốn giữ lấy cho mình. Xin cho con trở thành nơi gặp gỡ, nhưng chỉ tạm thời, Thành một con đường nhưng không có ngõ cụt, bởi vì mọi sự đều quy tụ nơi đây, mọi sự thuộc về con người đều dẫn đưa tới Chúa. Lạy Chúa, đêm nay, khi vạn vật đều lặng lẽ và con cảm thấy nỗi niềm cô độc như một ngòi đốt sắc bén, Khi người ta nuốt lấy hồn con mà con cảm thấy không thể thỏa mãn nỗi đói khát của chúng, Khi cả thế giới đè nặng trên hai vai con bằng hết cả sức nặng của khốn khổ và tội lỗi, Con lặp lại với Chúa tiếng nói “xin vâng” của con – không phải trong tràng cười nở rộ, nhưng chậm rãi, rõ ràng, khiêm hạ, Cô đơn, Chúa ơi, trước mặt Chúa, Trong an bình của buổi chiều hôm. Nguồn: Prayers/Michel Quoist Phụng Nghi

XE LĂN VÀ HY LỄ BAN CHIỀU

Nắng chiều gần tắt, nhưng vẫn còn đủ dọi sáng trong căn nhà nguyện của các linh mục hưu dưỡng tại thành phố Saint Louis chiều nay. Từng giọt nắng xuyên qua song cửa, đọng lại trên từng đôi vai gầy gò của những cuộc đời cũng đã xế chiều. Một thời, họ đã từng là giáo sư , là mục tử , là nhà truyền giáo với những bước chân trần không mỏi mệt . Hôm nay, họ như những giọt nắng chiều bắt đầu xuôi bóng. Vậy mà trong cái tàn lụi của cuộc đời ấy, họ đã để lại trong tôi một cảm xúc nội tâm sâu xa.

Xúc động vì thấy trên 30 chiếc xe lăn, 30 cuộc đời bệnh tật yếu ớt ấỵ dâng thánh Lễ Đồng Tế tạ ơn. Họ dâng lễ tạ ơn trong nắng chiều nhạt nhoà. Từng chiếc áo lễ đã bạc màu như chính cuộc đời của các Ngài. Những mái tóc trắng bạc nhuốm màu gió sương. Từng cánh tay run rẫy vẫn khát khao dâng lễ hiến tế . Chẳng vị nào có thể cất lên nổi một lời kinh cho trọn vẹn vì hụt hơi, sức cạn. Riêng vị chủ tế, sức khỏe khá hơn một tý, cất lên lời kinh tiền tụng như lời tạ ơn thay cho những những anh em tật nguyền.

Họ dâng lễ tạ ơn khi đời không còn gì để dâng. Họ dâng lễ tạ ơn khi đôi tay không còn sức để nâng nổi một chén Thánh. Mấp máy đôi môi trong mỏi mệt yếu đuối. Buông rũ đôi tay trên vành xe lăn định mệnh. Một Thánh Lễ Ban Chiều!

Nghi lễ truyền phép làm tôi xúc động nhiêù. Từng hàng tay run rẩy từ dãy xe lăn cũng muốn nâng lên để hiệp thông. Niềm hiệp thông trong nỗi đau tật nguyền . Trong già nua mòn mỏi. Vậy mà trên từng nét mặt già nua bệnh tật yếu ớt, trong từng ánh mắt nhạt nhòa ấy vẫn phản chiếu một tâm tình tri ân sâu thẳm. Tôi thầm nói với chính mình : “Còn gì để tạ ơn nữa nhỉ, khi cuộc đời đâu còn gì để đón nhận. Còn gì để tạ ơn khi cuộc đời đang tàn lụi tiêu hao.” Tôi Không hiểu hết, nhưng chính các ngài đã hiểu.Vì thế mới dâng lời tạ ơn.

Mới cách đây mấy hôm, tôi đi tham dự thánh lễ mở tay của một Linh mục trẻ. Niềm hân hoan dạt dào. Ca đoàn rộn vang tiếng hát . Rước Quay phim . Chụp ảnh . Tấp nập bước chân. Người Linh mục trẻ giang rộng đôi tay trên bàn Thánh trong nét mặt hân hoan. Chấp tay khấn nguyện và dâng lời tạ ơn thay cho muôn dân. Hàng ngàn con tim tham dự cùng một nhịp rung, như ôm chầm người Linh mục trẻ trong lòng yêu thương của Giáo hội. Lễ tan, người người vây quanh. Chúc mừng . Hân hoan. Có cả nước mắt hạnh phúc nữa. Màu áo phục sinh tung bay trong nắng bình minh. Mây xanh trong vắt trên cao cũng như muốn cuốn hút người Linh mục về phía cuối Trời. Nhiều người trẻ hiện diện nơi đó cũng thầm ước mong ngày nào có được phút giây ấy. Phút giây của thần thoại. Phút giây của Thiên đường . Rồi hôm nay, tôi đến tham dự Thánh lễ ban chiều của những Linh mục xế chiều trên xe lăn. Không rước xách. Không tiếng hát. Không đưa rước. Không người thân . Không còn lời chúc mừng . Nhà nguyện vắng. Chỉ nghe rõ cọc cạch từng tiếng xe lăn tiến vào. Nhiều hàng ghế trống, vì tất cả ngồi trên xe lăn. Một vài người phụ giúp đẩy xe ngồi khuất cuối lối. Trên bàn thờ, ánh nến cháy hững hờ. Dường như nó cũng nhạt nhoà theo nắng. Những bông hoa cũng âm thầm rủ cánh. Mỏi mệt. Có ai đó đã để chưng cả tuần nay. Không gian tĩnh lặng một màu chiều .

Tôi thì thầm với Chúa: “Chúa ơi, đời Linh mục cuối cùng như vậy hay sao? Con cứ tưởng nó mãi rực rỡ như ngày lễ mở tay mấy hôm trước chứ ”. Không có tiếng trả lời . Chỉ có sự lặng im của thập giá phía cuối bàn thờ. Thấp thoáng một bóng hình treo lơ lửng trong chiều tím. Dường như đó là câu trả lời cho tôi! Tôi không dám hỏi tiếp, chỉ cúi đầu thinh lặng nhìn bóng thập tự và nhìn từng dòng đời đang trôi qua. Trôi qua nhưng sẽ không bao giờ tàn lụi. Tất cả như dòng sông đang trôi đi, đi về với biển cả, về với đại dương mênh mông. Họ như ánh hoàng hôn đang lịm tắt để chờ đợi một bình minh. Vẫn biết rằng giọt nắng chiều là giọt nắng hiu hắt, Áng mây chiều là áng mây buồn rũ. Cuộc đời về chiều cũng hiu hắt buồn rủ, nhưng nó có nét gì nhiệm mầu quá đỗi. Hứa hẹn một mùa phục sinh nơi cuối trời. Bên ngoài vẫn là mùa Đông. Mọi thứ xơ xác. Tuyết. Lạnh. Cây cối còn lại nắm xương gầy. Có chút nắng nhưng chẳng đủ sưởi ấm. Nó chỉ dọi sáng mong dẫn lối đi và chờ đợi xuân về . Ngoài trời cây rũ, lá rơi. Trong nhà cũng có những mảnh đời đang rụng dần. Họ đã sống đến tận cùng ơn gọi của chính mình . Biết chiếc lá đời mình đang rụng nhưng vẫn cất lời tạ ơn. Tạ ơn vì sinh ra một đời để được sống đời đời. Tạ ơn vì hy vọng một mùa Xuân sẽ dọi sáng sau mùa Đông lạnh. Nắm xương gầy của cây cối còn hy vọng phút đâm chồi nảy lộc lúc Xuân sang. Các Linh mục xe lăn hôm nay cũng đang mong chờ một Mùa Xuân vĩnh cửu. Vì thế họ cất lời tạ ơn. Tạ ơn cho họ. Tạ ơn cho đời và tạ ơn thay cho tôi. Tôi thường so đo khi dâng lời cảm tạ. Còn các Ngài lại dâng lời cảm tạ không chút so đo. Họ là những tia nắng chiều nhưng vẫn còn dọi sáng để soi dẫn lòng tri ân. Như muốn nói rằng, đời là một chuỗi ngày tri ân liên lỉ.

Không hiểu thánh lễ của các Ngài dâng hôm nay có giống như tâm tình của thánh lễ mở tay đầu đời hay không ? Ngày mở tay tràn ngập vui sướng, vì cảm nghiệm tình Chúa quá bao la. Ngày mở tay hạnh phúc, vì giang tay đón nhận ơn trời . Hôm nay, những đôi tay đó không còn sức để giang rộng, nhưng trong tim thì vẫn một lòng cảm tạ mênh mông. Thánh lễ nào mà chẳng mang ý nghĩa tạ ơn . Nhưng thánh lễ tạ ơn ban chiều với những cuộc đời xế chiều trên những chiếc xe lăn hôm nay mang một chiều kích hiến tế trọn vẹn quá. Dâng cả nỗi đau. Dâng cả cuộc đời tàn. Đôi tay run rẩy làm nên lễ dâng. Không cần của lễ. Chúa cũng chẳng cần hy lễ . Ngài cần “một tấm lòng tan nát khiêm cung”. Bao lâu còn hơn thở, bấy lâu còn dâng lời cảm tạ. Bao lâu còn ý thức mình đang hiện hữu, lúc ấy vẫn còn muốn nói lời tri ân. Nắm đôi tay yếu ớt của một Linh mục tê liệt trên chiếc xe lăn tôi hỏi :

- Cha có mệt lắm không?

- Mệt. Nhưng tạ ơn Chúa vì đa "gần xong đời lữ hành rồi.

Chao ôi ! vẫn mênh mông một màu hy vọng. Không than thở. Không trách móc, vì thấy lấp ló tia sáng của màu nắng vĩnh cửu . Hạt lúa mì của kiếp đời đang mục nát để trổ sinh mùa lúa trường sinh. Tôi nhìn các Ngài cô đơn trong nỗi đau tật nguyền. Còn các Ngài lại muốn chia sẽ một niềm vui có Chúa. Tâm tư thật khác nhau. Người đang lảnh nhận dạt dào như tôi thì quên lời tạ ơn. Kẻ đang mất mát héo tàn thì lại dâng lời chúc tụng. Đôi tay run rẩy mà lại cảm thấy dư tràn, còn đôi taytay mạnh khỏe như tôi lại cảm thấy thiếu thốn, mong thêm. Có phải bàn tay nhiều rãnh, hay vì lòng nhiều ngăn? Tôi tự vấn lòng mình. Tôi đang đi tìm bằng cấp, vinh dự, đi tìm một chỗ đứng trong đời. Các Ngài đang trả lại cho đời vinh dự bằng cấp và chỗ đứng, để đi vào kết hiệp thâm sâu. Thầm nói với mọi người “Chúa là phần gia nghiệp mà thôi”. Bao lâu chưa cảm thấy Chúa là gia nghiệp, bấy lâu lòng vẫn cảm thấy đói. Miệng vẫn cảm thấy khô và khát. Đời tôi hôm nay dường như cũng đang thiếu vắng một tâm tình tạ ơn sâu thẳm như thế. Vì lòng chưa cảm thấy no, hồn chưa cảm thấy đủ. Bao giờ cho đuợc no đủ vẫn là nỗi giằng co trong lòng . Lòng đang mong thêm nên ít khi tri ân những gì mình có. Không cảm kích những gì đang có, nên lòng cứ phập phồng xôn xao. Sóng gian tham vẫn cuồn cuộn, nên không tìm đuợc nguồn bình yên cõi lòng. Đôi khi nhận một món quà nhỏ ai gởi, lòng sung sướng nâng niu. Còn món quà cuộc sống lớn lao như đại dương mênh mông, tôi lại thường quên dâng lời cảm tạ.

Rồi từng chiều khi nắng tắt bên đồi. Tiếng xe lăn cọc cạch và âm vang Thánh lễ Tạ ơn của các Linh mục tật nguyền trên xe lăn hôm ấy lại văng vẳng bên tai. Nhắc nhở một lời tạ ơn cuối chiều. Nắng tan dần và lòng cũng chùụng xuống như sương tan trong đêm. Tan để hiểu được nguồn nước ân sủng. Tan để biết thân phận được tạo nên là để trở về với đại dương mênh mông.

Rồi trong chiều nhạt nắng hôm nay tôi cũng dâng lời thì thầm:

Chúa ơi, nhớ lại hàng xe lăn tiến vào nhà nguyện hôm nao,

con nghe lòng mình xôn xao và bâng khuâng quá.

Bâng khuâng vì cảm kích những cuộc đời Linh mục tàn tật, già nua

nhưng vẫn sống đến tận cùng của đời hiến dâng.

Vẫn chan chứa trong tim một tâm tình tạ ơn sâu thẳm.

Vẫn tràn trào hy vọng cho dẫu bao rạn vở mong manh của kiếp nhân sinh.

Có những bước chân đẹp sẵn sàng lên đường,

thì cũng có những hình ảnh đẹp âm thầm hiến tế mỗi chiều.

Họ là mẫu gương cho lòng tri ân của con hôm nay.

Xin cho mỗi chiều khi nắng tắt,

thì lời tạ ơn của con cũng được dâng cao để tan dần theo nắng.

Xin cho Thánh lễ tạ ơn ban chiều con đến dự hôm nao,

cũng sẽ là từng chiều tạ ơn của đời con hôm nay. Amen.

Nguyễn Thảo Nam, S.J.