HÈ

Những ngày này, cứ vào khoảng 3 hay 4 giờ sáng, nếu ai chợt thức giấc và để ý  thì có thể nghe tiếng chim kêu ríu rít khe khẽ đâu đó dưới những cành cây trong vườn. Có lẽ chim thức dậy quá sớm hay là chim chưa đi ngủ chăng?  Dù sao, đó cũng là dấu hiệu mà loài chim muông báo cho biết là mùa hè đang đến đây rồi. Từ sáng sớm vầng thái dương đã vội ló dạng chiếu tỏa ánh sáng đỏ rực nơi chân trời phía đông.

            Mùa hè đến với cảnh ra trường rộn rã của nhiều học sinh trung học và cũng là dịp để chuẩn bị tốt nghiệp của một số sinh viên. Đó là nói đến khung cảnh của nhà trường.

            Mùa hè cũng là dịp cho những ai đã chuẩn bị lấy ngày nghỉ để đi xa nghỉ ngơi hoặc thăm viếng người thân, bạn bè. Mùa hè, cũng nhắc nhớ chúng ta tiếng kêu quen thuộc lúc còn sống nơi quê nhà, thuở còn đi học hay khi đã lớn lên: đó là tiếng ve sầu.

            Tại sao gọi là ve sầu? Ve sầu, người Việt mình đã đặt cho cái tên khá đúng để diễn tả thân phận của nó. Con ve, trước khi thành hình thì nó chỉ là một loại côn trùng bé tí nằm dưới lòng đất trong một khoảng thời gian dài từ 13 đến 17 năm. Sau đó, con ve biến dạng và ngoi lên mặt đất. Hình dáng con ve được mô tả giống như một con ruồi. Ve có hai đôi cánh thật mỏng, nằm gần bụng dưới. Khi nó kêu, cánh rung thật nhanh đến độ phát ra một thứ âm thanh liên tục. Con đực thì phát âm thanh lớn hơn con cái. Con ve có hai mắt kép lồi ra, và ba mắt đơn. Thân nó dài từ 2 đến 5 cen-ti-mét (tức khoảng 0.8 đến 2 inches).  Nhưng khi đã  thành con ve thì nó chỉ sống có một mùa hè mà thôi, thật là ngắn ngủi! Trong suốt một mùa hè, nó đậu dưới một cành cây và cất tiếng kêu rên rỉ không ngơi để rồi ngả lăn ra chết sau đó.

Thế là xong kiếp ve sầu! Cuộc đời của ve sầu chỉ có thế mà thôi. Tiếng ve kêu nghe thật là buồn. Phải chăng tiếng kêu của nó phản ảnh sự ngắn ngủi của cuộc đời nó.

            Kiếp ve sầu cũng tượng trưng cho một kiếp người, vắn vỏi lắm và mau qua. “Đời sống con người chóng qua như hoa cỏ ngoài đồng nội.” Từ lúc mới chào đời, trẻ sơ sinh đã cất tiếng khóc oa oa, khóc chomột số kiếp con người vắn vỏi. Người Mỹ thì nói: “Life is short.” Ôn Nh ư Hầu Nguyễn Gia Thiều (1741-1798) đã diễn tả trong thi tập “Cung Oán Ngâm Khúc”, xin được trích đăng mấy câu thơ tiêu biểu:

   “Thảo nào khi mới chôn nhau

    Đã mang tiếng khóc ban đầu mà ra.”

Hoặc:  “Trắng răng đến thuở bạc đầu,

        Tử, sinh, kinh, cụ làm nau mấy lần.

          ...Nghĩ thân phù thế mà đau,

        Bọt trong bể khổ bèo đầu bến mê.”

            Đó là thân phận của một con người, vì:

         “Trăm năm biết có gì đâu,

  Chẳng qua một nắm cỏ khâu xanh rì.”

            Một nhà tư tuởng nào đó đã nói: “Lúc ta sinh ra,  ta khóc, nhưng cha mẹ, người thân thì cười. Khi ta nhắm mắt xuôi tay, ta mỉm cười thì người thân lại khóc.”

            Trở lại chuyện con ve. Nhà thơ ngụ ngôn Lã-Phụng-Tiên (La Fontaine) của Pháp trong một bài thơ “Cái Kiến và Con Ve”, viết rằng: “con ve thì cứ ca hát suốt mùa hè, chẳng nghĩ gì đến việc tích trữ lương thực khi mùa đông lạnh giá đến. Trái lại, chú kiến thì chẳng ca chẳng hát, âm thầm đi tìm mồi và tha về tổ chờ mùa đông đến để có lương thực mà sống. Lúc ấy, sau khi ca hát hết mùa hè, mùa đông lại đến, con ve mới đến nhà cái kiến để vay ít lương thực về ăn. Cái kiến trả lời: “lương thực tôi dự trữ, chỉ đủ cho tôi sống qua suốt mùa đông. Còn chị thì cứ lo ca hát, không biết lo xa mà tích trữ lương thực…” Qua câu chuyện ngụ ngôn mà ông Lã-Phụng-Tiên đã viết, chắc ai cũng hiểu được ý ông ta muốn cho ta bài học gì.

            Mùa hè đến  tạo cho chúng ta cảm giác nóng bức hơn thường. Mùa hè đến cũng lại nhắc nhở mỗi người chúng ta hướng về Thánh Tâm Chúa Giêsu, nơi chứa chan tình mến thương dào dạt đối với con cái loài người. Có một bức ảnh về Trái Tim Chúa, có ngọn lửa đỏ rực bao bọc chung quanh. Ngọn lửa ấy khiến chúng ta nghĩ về lòng sốt mến mà Chúa đã dành cho con cái nơi trần gian.

            Rồi khi mùa hè đang đến, chúng ta lại có dịp nhớ về người cha thân yêu của chúng ta. Người cha ấy mà ta hay gọi là bậc hiền phụ. Người cha ấy đã cùng với người mẹ sinh ra ta và nuôi dưỡng ta cho đến khi khôn lớn nên người. Người Việt chúng ta có câu:

         “Còn cha gót đỏ như son,

     Đến khi cha chết gót con đen sì.”

       Qua hai câu thơ trên, người viết trộm nghĩ, không biết có còn đúng và thích họp với cuộc sống hiện tại hay không. Cho dù có gì đi nữa, vai trò người cha cũng đóng một vai trò rất quan trọng trong gia đình và đối với con cái. Thế cho nên mới có câu: “Con không cha như nhà không nóc.”

            Chẳng khác gì hình ảnh của người mẹ trong gia đình, người cha cũng đồng trách nhiệm với mẹ để nuôi dưỡng và giáo dục con cái. Thế cho nên người ta đã ví: “Công cha như núi Thái Sơn”.

            Có những người con đã sớm mất đi người cha nên chỉ còn có mẹ lo lắng trăm chiều. Thật vậy, mẹ phải vất vả ngược xuôi, vừa đóng vai người cha, vừa đóng vai người mẹ để nuôi lấy đàn con.

            Để tỏ lòng biết ơn, là những người con, chúng ta làm gì để đền đáp ơn sinh thành dưỡng dục mà người cha đã khổ công dành cho chúng ta. “Uống

nước nhớ nguồn”, nay ta đã thành người, thành gia thất, chúng ta hãy nhớ cầu nguyện cách đặc biệt cho người cha, dù là người cha còn sống hay đã  qua đời. Nghĩa vụ của người con là luôn lỏ lòng báo hiếu, đền đáp và không bao giờ làm phiền lòng người. “Xin Chúa chúc lành cho đời cha mẹ của con. Công ơn là như núi non, dưỡng nuôi con bao ngày vuông tròn. Con sinh sống trên đời, an vui nhờ có ơn Trời. Và ơn cha mẹ suốt đời coi nhẹ khổ đau.”

(Vũ Xuân Minh, bài thánh ca “Cầu cho cha mẹ”).

Nguyễn Ngọc Thể

(6/2008)