LO
 

            
Sống ở đời không ai mà không có những nỗi lo. Lúc còn nhỏ, ta lo học hành, lo tập tành những đức tính tốt để trở thành những người hữu ích trong xã hội. Nói là “lo để trở thành người tốt trong xã hội” nhưng cách nói này xem ra có vẻ quá lý tưởng mà thực ra chính cha mẹ ta đã uốn nắn, dạy bảo ta sao cho nên người. Đến khi lớn lên, lập gia đình, nỗi lo càng thêm nặng nề hơn: Lo cho kinh tế của một tiểu gia đình vừa hình thành, lo cho con cái lúc sinh ra, đến lúc lớn khôn ta lo cho chúng nó học hành đàng hoàng, vân vân và vân vân. Nếu dòng đời trôi đi êm đềm như những gì ta ước muốn thì không cần nói chi. Trái lại, nếu gặp cảnh ngang trái, gia đình trục trặc giữa vợ chồng, con cái lôi thôi thì nỗi lo càng đè nặng trên vai cho chính người cha hay người mẹ trong gia đình.

            Chuyện kể rằng, “Ngày kia, mẹ của Mạnh Tử đã sống gần một nghĩa địa. Thấy người ta đào, chôn, khóc than, Mạnh Tử về nhà cũng đào, chôn, khóc than. Bà mẹ đâm lo, nói: “Chỗ này không phải chỗ con ta ở được”, nên đã dời nhà đến ở gần chợ. Vì sống gần chợ, người người bán buôn, ồn ào, cãi vả lớn tiếng,  Mạnh Tử thấy thế cũng bắt chước bán buôn và la lối om sòm. Thấy không xong, mẹ Mạnh Tử lo lắng, nói: “Chỗ này cũng không phải chỗ con ta ở được”, rồi quyết định dọn nhà đến ở gần một ngôi trường. Ngày ngày thấy con trẻ cùng lứa tuổi cắp sắp đến trường để học hành, Mạnh Tử thấy vậy cũng bắt chước cắp sách đến trường, học hành chăm chỉ. Sau nên người và trở thành bậc đại tài.”

            Qua câu chuyện ngắn ngủi vừa nêu, ta thấy người mẹ có những nỗi lo. Lo vì ở gần nghĩa địa con cái sẽ không bắt chước điều gì tốt. Lại càng lo hơn nữa dù là đã dời nhà đến ở gần chợ, thấy cũng không phải là chỗ tốt cho con cái nên cuối cùng đã dời nhà đến ở gần trường học thì con mới lo học hành và nên người. Người mẹ nào mà không có những nỗi lo của mình nhưng con cái nào có biết. Với người con, khi đã sống nơi  môi trường tốt thì ảnh hưởng tốt đến với người con. “Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài” là vậy. Ngược lại, nếu gia đình hay con cái đã bị môi trường xấu ô nhiễm thì khó mà thoát được cảnh cửa nát nhà tan, con cái trăm bề hư hỏng.

            Đã mang thân phận con người không ai mà không có những nỗi lo. Tuy nhiên, có những cái lo thật hết sức vẩn vơ, hão huyền. Có người lo chuyện nắng sớm với mưa chiều. Có người lo đến những cơn phong ba bão táp, nhất là những phong ba bão táp trong cuộc sống với bao điều xấu, bao mưu ma chước quỷ. Các vị chân tu thì lo sao cho được ngày càng tiến tới trên đường tu đức, tránh xa bao gương mù gương xấu. Các vị này vẫn biết, “chiếc áo không làm nên thầy tu” nên cố công sống làm sao vừa được đẹp lòng Chúa, vừa làm sao cho đẹp lòng những ai mà mình có trách nhiệm phục vụ. Ở trên đời, có người được Chúa thương ban, có cuộc sống tạm ổn định, nhưng vẫn chưa yên lại còn muốn vươn lên cao nữa trong việc tìm kiếm của cải vật chất. Điều này cũng không phải là điều xấu, vì cuộc sống của con người luôn cần phải thăng tiến. Trái lại, có những người chẳng màng chi đến những điều bất công, bất chính mà mình đã tạo nên và có được. Họ đã có được những phần tặng ban của xã hội mà họ đang tạm dung sinh sống, nhưng vẫn chưa hài lòng, vẫn dò dẫm, kiếm tìm, thăm hỏi bằng đủ mọi cách hay mánh lới để có thêm tí chút lợi nhuận, lại còn tự hào về việc làm chẳng công bằng chút nào của mình. Và vì việc làm không công bằng, không chính đáng đó nên nỗi lo cứ canh cánh trong lòng vì sợ người khác biết được thì không hay cho chính bản thân mình! Nào ta đã chẳng cầu xin cùng Chúa mỗi ngày trong Kinh Lạy Cha: “Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày” là gì?

            Nỗi lo, thực ra, không phải là điều xấu. Nhưng lo lắng quá dễ làm tổn hại đến tinh thần. Chính Ngôi Hai Thiên Chúa, vì mang lấy xác phàm như chúng ta nên đứng trước sự thử thách quá to lớn của Chúa Cha nên Ngài cũng cảm thấy lo và sợ trước sự hy sinh sắp phải thi hành. Do đó, trong Vườn Diệt, vì Ngài vừa lo vừa sợ nên  mồ hôi pha lẫn máu đã  chảy ra. Có mấy ai hiểu được nỗi lòng của Con Thiên Chúa trong giờ phút nghiệt ngã như thế? Lòng Ngài cảm thấy buồn sầu, lo âu truớc sự công thẳng của Cha Ngài cộng với sự bội phản của ngay chính đồ đệ của Ngài. Đã hơn một lần trong cuộc sống, chính tôi cũng đã phản bội lại Ngài khi sa ngã phạm tội hay khi làm những gì trái với tiếng nói của lương tâm tôi. Lúc đó, lòng tôi lại bồi hồi lo lắng vì đã phạm đến Chúa hay người anh em. Nhưng ăn năn là việc cần làm để được Chúa thứ tha. Chưa hết, các môn đệ theo Ngài những tưởng sẽ được quyền cao chức trọng nào đó ở đời, nào ngờ, Ngài đã dạy cho: “Con chồn có hang,  chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu” (Mt. 8: 20). Nghe lời đó của Ngài, các môn đồ cảm thấy nản lòng không ít. Phải, ai theo Ngài thì phải chấp nhận một cuộc sống vô gia cư và chết không có đất chôn (sinh vô gia cư tử vô địa táng). Làm sao luôn giữ tâm hồn được thanh thản, không vướng mắc, bận bịu những chuyện cỏn con. Và còn hơn thế nữa, Chúa đã dạy: “Ai không vác thập giá mình mà theo Thầy, thì không xứng với Thầy” (Mt. 11:38).

            Hãy sống làm sao như Simon Phêrô, và anh ông là Anrê (Mt. 4:18-21) hoặc như Giacôbê và người em là Gioan (Mt. 4:21-22), cũng như ngay cả Mát-thêu (Mt.9:9) nữa đã bỏ tất cả, không chút đắn đo, do dự, để bước theo Thầy. Các ông đã chẳng có một chút lo lắng cho tương lai ngày mai, cho sự đời,  vì “sự đời để mặc đời lo.”

            Mặt khác, vì thấy được tâm địa con người cứ mãi lo lắng sự đời , nên Đức Giêsu đã ví con người há chẳng cao trọng hơn những cánh hoa dại ngoài đồng n ội hay quý hơn con chim sẻ hay sao? Vậy mà con người cứ mãi lo lắng làm chi. (Mt.6: 25-34)

            Chót cùng, ta hãy nghe Dale Carnegie trong quyển “How to stop worrying and start living” (Quẳng gánh lo đi và vui sống), có câu: “Phải khinh hẳn những chuyện lặt vặt, đừng để nó làm cho ta điên đảo, lo lắng. Nên nhớ rằng: “Đời người như bóng câu, hơi đâu mà nghĩ tới những chuyện nhỏ nhen, không đáng kể.” Đời người ngắn lắm, ai ơi. Hãy luôn giữ tâm hồn thanh thản, vui tươi và đừng phải bận tâm lo lắng sự đời nhiều quá (Don’t worry. Be happy).

                                                                                                Nguyễn Ngọc Thể