|
TRONG MÀU NHIỆM HIỆP THÔNG: NHỚ ÔNG BÀ TỔ TIÊN
Xưa nay các dân tộc, các tôn giáo đều đặc biệt lưu tâm đến người quá cố và
tỏ ḷng cung kính, săn sóc, lễ bái đủ cách. Từ những kim tự tháp, những lăng
tẩm xa xưa cho dến từng bia mộ trong các nghĩa trang, từng ngôi miếu nhỏ bên
lề đường, tất cả đều nói lên tầm quan trọng của việc người sống kẻ chết vẫn
gần gũi liên hệ với nhau ít nhiều, không cách này hay cách khác.
Nhưng Kinh Thánh th́ hầu như không nói ǵ tới số mệnh người đă chết. Cựu Ước
chỉ nói người nọ người kia chết, không nhiều lời về t́nh cảm đối với người
chết, về các nghi lễ dành cho họ. Không có một lời nguyện nào cho người chết
hoặc với người chết.
Chỉ có một chỗ trong sách Macabê, 2 Mcb 12,42-46, đề cập ông Giuđa quyên
tiền gởi về Giêrusalem để dâng lễ đền tội chỉ là “bởi ông cho rằng người
chết sẽ sống lại. Thực thế, nếu ông không hy vọng rằng những chiến binh đă
ngă xuống sẽ sống lại, th́ cầu nguyện cho người chết là việc dư thừa và ngu
xuẩn”. Nhưng rồi Cựu Ước vẫn không cho biết đời sau này ra thế nào.
Tân Ước cũng không nói ǵ đến các nghi lễ, việc cầu nguyện cho kẻ chết,
không thỏa măn sự ṭ ṃ cố hữu của con người về thế giới bên kia. Tân Ước
chỉ không ngừng nhấn mạnh: Chúa Kitô đă chết và sống lại, chúng ta cũng thế.
Ai từ bây giờ đă chết-sống lại với Chúa Kitô (Rm 6,1-11) th́ khi “an nghỉ
trong Đức Giêsu, Thiên Chúa sẽ đem họ đi làm một với Ngài”(1Tx.4,13). “Không
muốn để anh em không hay biết về số phận những người đă an nghỉ” th́ thư thứ
nhất gởi tín hữu Thessalônica cũng chỉ nói có vậy. V́ điều chính yếu không
phải là để thỏa măn sự ṭ ṃ về đời sau nhưng là để “anh em khỏi phải phiền
sầu như những người khác, những kẻ không có hy vọng” (1Tx.4,13). Tin là phó
thác và hy vọng hơn là “biết” và để hy vọng chỉ cần biết ai đă kết hợp, đă
trung thành với
Chúa Kitô, đă yêu mến Ngài th́ Ngài sẽ không bỏ và sống chết họ được sống
chết với Ngài, trong Ngài, măi măi họ ở trong Chúa. Cho nên nói đến người
chết là có ư làm ích cho người sống nhiều hơn. Họ chết đi trong Chúa th́ đă
yên phận họ rồi.
Nhưng phần người sống, nếu là kẻ có hy vọng, th́ ngay từ bây giờ hăy một
ḷng trung thành với Chúa. Giờ chết đến, chúng ta vẫn không biết thế giới
bên kia ra sao, chỉ c̣n buông xuôi tay phó thác mọi sự cho Chúa, lấy ḷng
tin mà ra đi trong Chúa. Với hai ngày đầu của tháng 11 hằng năm, phụng vụ
Giáo Hội cho chúng ta thấy nổi bật “mầu nhiệm các thánh thong công” hơn cả:
lễ tưởng nhớ, mừng vui, hiệp thông với tất cả những người thân của chúng ta
đă ra đi trước chúng ta, khi chúng ta có thể hy vọng họ được gia nhập vào
hàng ngũ các thánh trên trời và lễ tưởng nhớ cầu nguyện cho các linh hồn ở
luyện ngục.
Không ai là không có người thân đă ra đi và không khỏi có người thân đang
c̣n phải “tạm trú” nơi luyện ngục. Nói cách khác, luyện ngục chỉ là một
chuyến đ̣ sang ngang. Thiên đàng mới là bến bờ hạnh phúc.
Trong quan hệ với người quá cố, các Kitô hữu cứ quan niệm như ḿnh thương họ
và lo cho họ hơn là Chúa thương. Cứ làm như thể Thiên Chúa chỉ là ông chủ nợ
khắc khe đ̣i cho tới đồng xu cuối cùng, c̣n ḿnh lo chạy nợ giùm họ mà quên
đi “Thiên Chúa giàu ḷng thương xót”.
Kitô hữu không phải đơn độc khi cố gắng tinh luyện ḿnh khỏi tội lỗi và
thánh hóa ḿnh nhờ ơn Thiên Chúa. “Cuộc sống của mỗi con cái Chúa được nối
kết một cách kỳ diệu, trong Đức Kitô và nhờ Đức Kitô, với cuộc sống của tất
cả anh em Kitô hữu khác, trong sự duy nhất siêu nhiên của Thân ḿnh mầu
nhiệm Đức Kitô”.
“V́ vậy trong sự hiệp thông các thánh, có một mối liên kết yêu mến và một
cuộc trao đổi dồi dào mọi ơn ích giữa chư vị đang hưởng phúc quê trời, những
kẻ đă được nhận vào chốn luyện tội và những người c̣n đang tiếp bước hành
tŕnh trần gian…” (ĐTC Phaolô VI, Tông hiến Indulgentiarum doctrina). Trong
cuộc trao đổi kỳ diệu ấy, mọi người được hưởng nhờ sự thánh thiện của nhau
c̣n hơn là bị thiệt tḥi v́ tội lụy của nhau. Như vậy, nhờ các thánh hiệp
thông mà kẻ có tội đă ăn năn hối cải có thể được tẩy luyện khỏi các vạ của
tội lỗi (Giáo lư GHCG,1474-1475).
Với quan niệm “Nhờ Tổ Tiên chúng ta mới có tất cả” nên mới có ngày thanh
minh trong tiết tháng ba, hay là lễ Cô Hồn Ta vào rằm tháng bảy âm lịch. Đây
là dịp, để người sống thương nhớ biết ơn người đă khuất như đi lễ tại các
đ́nh làng, nhà thờ.
Ḷng tin thương nhớ người quá cố trước tiên là ḷng tin cảm tạ Thiên Chúa v́
người quá cố c̣n hay đă hết thời gian thanh luyện th́ cũng đă thuộc về Chúa.
Ḷng tin thương nhớ người quá cố c̣n quan tâm giúp đỡ họ trong mầu nhiệm các
thánh thông công, hiệp thông chia sẻ ơn cứu độ, chia sẻ “kho tàng ơn thánh
của Hội Thánh”.
Với ngày Lễ Cầu cho Các đẳng linh hồn hôm nay và đặc biệt trong tháng này
chúng ta hăy lắng nghe và đáp lại tiếng van nài của các linh hồn từ nơi
luyện ngục:
“Ôi, Thượng Đế, kính lạy Người lần cuối, như đàn hạc hoài hương, ngày đêm
hối hả bay về tổ ấm trên núi cao , xin cho đời tôi phiêu du tới quê hương
vĩnh cửu ngàn thu”.
(Lời Dâng – Rabindranath Tagore)
-------------------------
Lm. FX. Trần Đăng Đức
|
